Urlop na żądanie: 4 dni w roku, których pracodawca nie może Ci odmówić
Urlop na żądanie to 4 dni w roku, które pracodawca musi Ci dać w wybranym przez Ciebie terminie. Sprawdź, do kiedy zgłosić prośbę i jak to się liczy.
Urlop na żądanie to nie dodatkowe dni wolne, tylko 4 dni z Twojego zwykłego urlopu wypoczynkowego, które możesz wziąć w terminie, który sam wskażesz. Pracodawca nie może odmówić. Przed końcem roku warto sprawdzić, ile takich dni jeszcze masz.
Na czym polega urlop na żądanie
Pracodawca jest obowiązany udzielić Ci na Twoje żądanie i w terminie, który wskażesz, nie więcej niż 4 dni urlopu w każdym roku kalendarzowym (art. 167²). Nie musisz uzasadniać prośby ani czekać na wpis w planie urlopów.
Te 4 dni są częścią Twojego rocznego wymiaru urlopu (20 lub 26 dni), a nie dodatkiem do niego. Po ich wykorzystaniu masz po prostu mniej zwykłego urlopu.
Do kiedy zgłosić prośbę
Żądanie zgłaszasz najpóźniej w dniu rozpoczęcia urlopu (art. 167²). Kodeks pracy nie wskazuje formy, ale dla własnego bezpieczeństwa zostaw ślad: wiadomość, e-mail albo wpis w systemie, z datą i godziną.
Praktyczna wskazówka: zgłoś prośbę, zanim zaczniesz zmianę. Jeśli wiesz, że w danym dniu nie przyjdziesz do pracy, napisz o tym możliwie wcześnie.
Limit 4 dni dotyczy Ciebie, nie firmy
Łączny wymiar urlopu na żądanie nie może przekroczyć 4 dni w roku kalendarzowym, niezależnie od liczby pracodawców, u których pracujesz w kolejnych stosunkach pracy w tym roku (art. 167³). Jeśli w marcu zmieniłeś pracę i w starej firmie wykorzystałeś 3 dni, u nowego pracodawcy zostaje Ci 1 dzień.
Wynagrodzenie i zaległy urlop
- Za czas urlopu dostajesz wynagrodzenie, jakie otrzymałbyś, gdybyś pracował (art. 172). Zmienne składniki (np. premie czy dodatki) można liczyć na podstawie średniej z 3 miesięcy poprzedzających miesiąc urlopu. Gdy zarobki mocno się wahają, okres ten można wydłużyć do 12 miesięcy.
- Urlop niewykorzystany w danym roku trzeba co do zasady udzielić do 30 września następnego roku, ale ta zasada nie dotyczy dni z urlopu na żądanie (art. 168).
Co to znaczy dla Ciebie
Jeśli jesteś pracownikiem:
- Policz, ile dni na żądanie wykorzystałeś w tym roku (u wszystkich pracodawców).
- Zgłoś prośbę najpóźniej w dniu rozpoczęcia urlopu i zachowaj dowód zgłoszenia.
- Jeśli pracodawca odmawia mimo zgłoszenia w terminie i w limicie, możesz zwrócić się o pomoc do Państwowej Inspekcji Pracy (PIP).
Jeśli jesteś pracodawcą:
- Nie uzależniaj zgody od powodu ani od obsady zmiany. Przepis nie przewiduje takiego warunku.
- Przy zatrudnieniu nowego pracownika zapytaj, ile dni na żądanie wykorzystał u poprzedniego pracodawcy w tym roku (art. 167³).
- Ewidencjonuj dni na żądanie osobno, żeby pilnować limitu.
Podstawa: ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. — Kodeks pracy (t.j. Dz.U. 2026 poz. 1245), art. 167², 167³, 168, 172. Stan prawny na 19 listopada 2026 r.