Lista zawodów deficytowych skurczyła się o połowę. A kierowców wciąż brakuje 100 tysięcy
W prognozie na 2027 r. zostało 14 zawodów deficytowych zamiast 28 sprzed trzech lat. To nie znaczy, że pracowników przybyło — sprawdź, co naprawdę się zmieniło.

Trzy lata temu barometr wskazywał 28 zawodów, w których pracodawcy nie mieli kogo zatrudnić. W prognozie na 2027 r. zostało ich 14. Tyle że to nie jest dobra wiadomość, za jaką wygląda — lista skurczyła się między innymi dlatego, że pracodawcy zgłaszają do urzędów pracy o 41 proc. mniej ofert niż rok temu. Jednocześnie w transporcie wciąż brakuje 100 tys. kierowców, a eksperci branży wskazują na konkretną przyczynę, która nie ma nic wspólnego z demografią: przeciągające się procedury wizowe i pobytowe. Sprawdź, w których zawodach warto dziś szukać pracy i jak wygląda droga do legalnego zatrudnienia cudzoziemca w takiej branży.
Skąd się bierze barometr
Barometr zawodów to badanie jakościowe, nie statystyka z rejestrów. Powstaje osobno dla każdego powiatu w Polsce, a tworzą je panele ekspertów — pracowników powiatowych urzędów pracy, prywatnych agencji zatrudnienia i innych instytucji rynku pracy. Spotykają się na przełomie trzeciego i czwartego kwartału i oceniają sytuację w 168 zawodach wyodrębnionych na podstawie Klasyfikacji Zawodów i Specjalności. Lista zawodów jest aktualizowana raz w roku.
Każdy zawód trafia do jednej z trzech kategorii:
- deficytowy — wolnych miejsc pracy jest więcej niż kandydatów,
- zrównoważony — liczby są zbliżone,
- nadwyżkowy — chętnych jest więcej niż miejsc.
Badanie koordynuje Wojewódzki Urząd Pracy w Krakowie, a od 2020 r. decyzją Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej połączono je z Monitoringiem zawodów deficytowych i nadwyżkowych w jedno badanie. Finansowanie idzie z Funduszu Pracy.
Warto to rozumieć, zanim spojrzysz na liczby: „deficytowy” nie znaczy „dobrze płatny” ani „łatwy do zdobycia”. Znaczy tyle, że lokalnie trudniej znaleźć kandydata niż ofertę.
14 zawodów, siedem branż
Prognoza na 2027 r. wskazuje 14 zawodów deficytowych w siedmiu branżach. Rok wcześniej było ich 17 w ośmiu branżach, w prognozie na 2025 r. — 23, a w barometrze na 2024 r. — 28. W ciągu trzech lat lista skróciła się więc o połowę.
| Branża | Zawody deficytowe w 2027 r. |
|---|---|
| Medyczno-opiekuńcza | lekarze, opiekunowie osób starszych lub z niepełnosprawnością, pielęgniarki i położne, psycholodzy i terapeuci |
| Transport i logistyka (TSL) | kierowcy autobusów, kierowcy samochodów ciężarowych i ciągników siodłowych, magazynierzy |
| Edukacyjna | nauczyciele praktycznej nauki zawodu, nauczyciele przedmiotów zawodowych, nauczyciele szkół specjalnych i oddziałów integracyjnych |
| Budowlana | operatorzy i mechanicy sprzętu do robót ziemnych |
| Elektro-energetyczna | elektrycy i energetycy |
| Finansowo-prawna | samodzielni księgowi |
| Produkcyjno-przetwórcza | spawacze |
Z listy wypadły w tym roku trzy zawody: pracownicy służb mundurowych, nauczyciele przedmiotów ogólnokształcących i języków obcych oraz monterzy instalacji budowlanych. Zniknęła też cała branża — ochrona i bezpieczeństwo, która rok wcześniej jeszcze się na liście mieściła.
Dlaczego lista się kurczy — dwa różne powody
Pierwszy jest optymistyczny. Krzysztof Inglot, ekspert rynku pracy i założyciel Personnel Service, wskazuje na zmianę podejścia do kształcenia po tym, jak w Polsce dostrzeżono narastające braki specjalistów. Jak jednak zastrzega, reforma nie zlikwidowała problemu, bo pracodawcy wciąż walczą z niedopasowaniem kwalifikacji do swoich potrzeb. Mówi wprost o „polepszeniu sytuacji, a nie likwidacji problemu”.
Drugi powód jest zupełnie inny: po prostu ubyło ofert pracy. Według danych GUS przywołanych przez eksperta, od stycznia do września 2026 r. do urzędów pracy zgłoszono 325,8 tys. ofert zatrudnienia — o 41,1 proc. mniej niż w tym samym okresie 2025 r. Mniej ofert to mniej ujawnionych deficytów. Zawód nie przestaje być trudny do obsadzenia dlatego, że nikt nie szuka.
Bezrobocie mimo to nie rośnie dramatycznie, a powód jest demograficzny: według prognoz od 2027 r. z rynku pracy ma ubywać 100 tys. osób rocznie. Innymi słowy, kurczy się jednocześnie popyt i podaż, a dzisiejszy trend może się utrzymać w kolejnych latach.
Kierowcy: 100 tysięcy braków i procedury, które je utrwalają
Najciekawszy — i najbardziej dotyczący naszych czytelników — jest przypadek transportu. Andrzej Szymański, dyrektor zarządzający DARTOM, mówi o niedoborze 100 tys. kierowców w Polsce. Starsi odchodzą na emerytury i renty, młodzi nie garną się do zawodu, a pozyskanie specjalistów z innych rynków „graniczy z cudem”.
Maciej Wroński, prezes Związku Pracodawców Transport i Logistyka Polska, wskazuje przyczynę tego ostatniego bez owijania w bawełnę: winne są przeciągające się procedury administracyjne, przez które potencjalni pracownicy ze Wschodu utknęli w martwych procedurach wizowych i pobytowych. Efekt widać na parkingach przed firmami — stoją na nich ciężarówki, których nie ma kto obsługiwać, mimo że popyt na usługi przewozowe rośnie.
To jest sedno sprawy dla każdego, kto planuje pracę albo zatrudnienie w Polsce: w części zawodów wąskim gardłem nie jest brak chętnych, tylko czas oczekiwania na dokumenty. Dlatego warto wiedzieć, jak ta droga wygląda i gdzie najczęściej się zacina.
Zezwolenie na pracę i karta pobytu — jak to działa od czerwca 2025 r.
Jeśli jesteś cudzoziemcem spoza UE i chcesz podjąć pracę w jednym z deficytowych zawodów, w grze są zwykle dwa osobne dokumenty.
Zezwolenie na pracę (potocznie: pozwolenie na pracę) uzyskuje pracodawca, nie Ty — to on jest wnioskodawcą i stroną postępowania. Od 1 czerwca 2025 r. obowiązuje ustawa z 20 marca 2025 r. o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom, która zmieniła tu rzecz zasadniczą: zgodnie z jej art. 8 ust. 2 i 3 wniosek i dokumenty składa się wyłącznie przez system teleinformatyczny (praca.gov.pl), a wniosek złożony w inny sposób pozostawia się bez rozpoznania. To samo dotyczy odwołań — złożenie środka zaskarżenia inną drogą jest po prostu niedopuszczalne.
I tu pojawia się rzecz, o którą potyka się wielu pracodawców i pełnomocników. Wnioski, odwołania, załączniki i cyfrowe odwzorowania dokumentów trzeba podpisać kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Bez jednego z nich postępowania nie da się wszcząć. Jeśli nie masz jeszcze profilu zaufanego, zacznij od niego — opisaliśmy to krok po kroku w osobnym poradniku: profil zaufany — jak założyć.
Opłata za zezwolenie na pracę zależy od rodzaju: 200 zł przy okresie do 3 miesięcy, 400 zł powyżej 3 miesięcy, 800 zł przy delegowaniu przez podmiot zagraniczny i 100 zł przy pracy sezonowej. Wnosi ją pracodawca.
Karta pobytu to zupełnie inna sprawa i inne postępowanie — prowadzi je wojewoda, a wnioskodawcą jesteś Ty. Najczęstszy wariant dla pracujących to zezwolenie na pobyt czasowy i pracę (opłata skarbowa 440 zł), a po wydaniu decyzji dochodzi jeszcze osobna opłata 100 zł za samo wydanie karty. Karta pobytu z adnotacją „dostęp do rynku pracy” otwiera przy okazji dostęp do świadczeń, których sama wiza nie daje.
Dwie rzeczy, o których warto pamiętać, zanim zaczniesz: zezwolenie na pracę i karta pobytu to dwa niezależne postępowania, a opłaty za nie idą na trzy różne konta. I druga: pełnomocnictwo w sprawie o pobyt kosztuje 17 zł od każdego pełnomocnika — nieopłacone potrafi cofnąć cały wniosek.
Co to znaczy dla Ciebie
Jeśli szukasz pracy:
- Czternaście zawodów z listy to miejsca, gdzie Twoje kwalifikacje mają realną przewagę negocjacyjną — zwłaszcza kierowca kategorii C+E, spawacz, opiekun osoby starszej i elektryk.
- Zanim zainwestujesz w kurs, sprawdź sytuację w swoim powiecie: barometr robiony jest lokalnie i zawód deficytowy w jednym powiecie bywa zrównoważony w sąsiednim.
- Krótsza lista deficytów oznacza, że w pozostałych zawodach rynek przechylił się na stronę pracodawcy. Na odpowiedź na ogłoszenie poczekasz dłużej niż rok temu.
- Jesteś cudzoziemcem? Załóż profil zaufany zanim zaczniesz cokolwiek załatwiać. Bez niego nie podpiszesz dokumentów w postępowaniu o zezwolenie na pracę ani nie załatwisz większości spraw online.
Jeśli zatrudniasz:
- W transporcie, opiece i spawalnictwie nie licz na to, że kandydat znajdzie się „gdy ruszy rekrutacja” — w tych zawodach rekrutacja trwa dłużej niż procedura legalizacyjna, a obie trzeba uruchomić równolegle.
- Wniosek o zezwolenie na pracę złożony papierowo albo pocztą zostanie pozostawiony bez rozpoznania. Upewnij się, że osoba reprezentująca firmę ma podpis zaufany albo kwalifikowany, zanim zaczniecie kompletować dokumenty.
- Planuj z zapasem czasowym. Przedstawiciele branży transportowej wprost wskazują procedury pobytowe jako przyczynę niedoboru kierowców, a nie brak chętnych do pracy.
- Opłatę za zezwolenie na pracę wnosi podmiot powierzający pracę. Nie przerzucaj jej na pracownika ani nie potrącaj z wynagrodzenia.
Potrzebujesz sprawdzić, jaką ścieżkę legalizacji wybrać dla konkretnego stanowiska albo na jakim etapie stanął Twój wniosek? Napisz do nas — odpowiadamy w jeden dzień roboczy, po polsku, angielsku i hiszpańsku. Prowadzimy sprawy przed wojewodą i Szefem Urzędu do Spraw Cudzoziemców.
Podstawa: Barometr zawodów — prognoza na 2027 r., badanie koordynowane przez Wojewódzki Urząd Pracy w Krakowie, finansowane z Funduszu Pracy; opis metodologii (168 zawodów według KZiS, panele ekspertów na przełomie III i IV kwartału, prognoza osobno dla każdego powiatu, trzy kategorie ocen, połączenie z MZDiN od 2020 r. decyzją MRPiPS) za barometrzawodow.pl. Liczby dotyczące prognozy na 2027 r., listy branż i zawodów oraz wypowiedzi Krzysztofa Inglota, Andrzeja Szymańskiego i Macieja Wrońskiego za artykułem „Ubywa zawodów deficytowych. W ciągu roku z listy zniknęły trzy profesje”, Patrycja Otto, Gazeta Prawna, 12 listopada 2026 r.; dane o ofertach pracy za GUS, przywołane w tym artykule. Przepisy: ustawa z dnia 20 marca 2025 r. o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. 2025 poz. 621), art. 8 ust. 2, 3, 4 i 8 — obowiązuje od 1 czerwca 2025 r.; rozporządzenie MRPiPS z dnia 20 listopada 2025 r. w sprawie wysokości opłat (Dz.U. 2025 poz. 1622); ustawa z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej (t.j. Dz.U. 2026 poz. 1395), załącznik. Pełnej tabeli prognozy na 2027 r. nie pobraliśmy z serwisu barometrzawodow.pl, ponieważ w czasie przygotowania tekstu część modułów serwisu była wyłączona z powodu modernizacji. Stan prawny na 13 listopada 2026 r. Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej w indywidualnej sprawie.