Odpoczynek w pracy: 11 godzin na dobę i 35 godzin w tygodniu — Twoje prawo

Po zakończeniu pracy pracodawca musi dać Ci co najmniej 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku, a w każdym tygodniu co najmniej 35 godzin ciągłego odpoczynku. Te zasady dotyczą szczególnie osób na zmianach, np. w magazynie czy na produkcji, gdzie grafik łatwo „skleja” kolejne dni. Wyjaśniamy, jak je liczyć i co zrobić, gdy grafik ich nie zachowuje.

Odpoczynek dobowy: 11 godzin

Pracownik ma prawo do co najmniej 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku w każdej dobie (art. 132 § 1 Kodeksu pracy). Doba pracownicza liczy się od godziny, o której zaczynasz pracę.

Przykład: kończysz zmianę o 22:00. Najwcześniej o 9:00 następnego dnia możesz zacząć kolejną zmianę. Gdyby grafik wyznaczał Ci start o 6:00, przerwa wynosiłaby tylko 8 godzin — to za mało.

Kodeks pracy dopuszcza skrócenie odpoczynku dobowego tylko w wyjątkowych sytuacjach opisanych w art. 132 (np. akcja ratownicza). Za skrócony odpoczynek pracodawca musi dać Ci równoważny odpoczynek w innym terminie.

Odpoczynek tygodniowy: 35 godzin

W każdym tygodniu przysługuje Ci co najmniej 35 godzin nieprzerwanego odpoczynku, który obejmuje co najmniej 11 godzin odpoczynku dobowego (art. 133 § 1). Tydzień to 7 kolejnych dni, liczonych od pierwszego dnia okresu rozliczeniowego. Odpoczynek tygodniowy powinien co do zasady obejmować niedzielę, z wyjątkami dla zawodów i branż, w których pracuje się w niedziele.

W praktyce: jeśli w sobotę kończysz pracę o 22:00, to najwcześniej w poniedziałek o 9:00 możesz zacząć pracę, o ile ten odpoczynek ma wypełniać Twój tygodniowy limit. Praca w niedzielę nie wyłącza prawa do 35 godzin odpoczynku w innym terminie.

Przerwa w pracy

Oprócz odpoczynku między dniami pracy masz prawo do przerwy w trakcie dnia. Jeśli Twój dobowy wymiar czasu pracy wynosi co najmniej 6 godzin, przysługuje Ci przerwa co najmniej 15 minut, wliczana do czasu pracy (art. 134). Dłuższa przerwa na posiłek, ustalona w regulaminie pracy, może nie być wliczana do czasu pracy, jeśli regulamin tak stanowi.

Odpoczynek a normy czasu pracy

Odpoczynek jest jednym z elementów, które razem ograniczają czas pracy:

• norma to 8 godzin na dobę i przeciętnie 40 godzin tygodniowo w okresie rozliczeniowym do 4 miesięcy (art. 129 § 1),
• czas pracy razem z nadgodzinami nie może przekraczać przeciętnie 48 godzin tygodniowo w okresie rozliczeniowym (art. 131 § 1).

Dłuższe zmiany, np. 12-godzinne, są możliwe w niektórych systemach czasu pracy, ale 11 godzin odpoczynku dobowego nadal trzeba zachować.

Co to znaczy dla Ciebie

Jeśli jesteś pracownikiem:

• Sprawdź grafik: między końcem jednej zmiany a początkiem następnej powinno być co najmniej 11 godzin.
• Sprawdź, czy w każdym tygodniu masz co najmniej 35 godzin wolnych bez przerwy.
• Zapisuj swoje faktyczne godziny rozpoczęcia i zakończenia pracy. Na Twoje żądanie pracodawca musi pokazać ewidencję czasu pracy (art. 149).
• Jeśli grafik regularnie nie zostawia Ci odpoczynku, najpierw zwróć się do pracodawcy, a następnie możesz zgłosić sprawę do Państwowej Inspekcji Pracy (PIP).
• Jeśli pracujesz przez agencję pracy tymczasowej, Twoim pracodawcą jest agencja, a codzienną organizację pracy ustala także firma, w której pracujesz.

Jeśli jesteś pracodawcą:

• Układaj harmonogramy tak, aby odstęp między zmianami wynosił co najmniej 11 godzin, także przy zamianach zmian między pracownikami.
• Zapewnij każdemu pracownikowi 35 godzin ciągłego odpoczynku tygodniowo.
• Niezapewnienie odpoczynku dobowego lub tygodniowego jest wykroczeniem przeciwko prawom pracownika (art. 281 pkt 5); aktualną wysokość grzywny sprawdź w tekście ustawy.

Podstawa: ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. — Kodeks pracy (t.j. Dz.U. 2026 poz. 1245), art. 129 § 1, 131 § 1, 132, 133, 134, 149, 281 pkt 5. Stan prawny na 7 października 2026 r.