Urlop wypoczynkowy: 20 czy 26 dni — jak policzyć, ile Ci przysługuje

Na umowie o pracę masz prawo do płatnego urlopu wypoczynkowego: 20 albo 26 dni w roku. Od czego to zależy, jak wliczyć szkołę i co się dzieje, gdy zmieniasz pracę w trakcie roku — wyjaśniamy krok po kroku. Tego prawa nie można się zrzec (art. 152 § 2 Kodeksu pracy).

20 czy 26 dni — decyduje staż

Wymiar urlopu wynosi (art. 154 § 1):

• 20 dni — jeśli masz łącznie mniej niż 10 lat stażu,
• 26 dni — jeśli masz co najmniej 10 lat stażu.

Liczy się cały Twój staż, nie tylko u obecnego pracodawcy. Wlicza się poprzednie zatrudnienie, bez względu na przerwy i na to, jak skończyły się wcześniejsze umowy (art. 154¹). Od 2026 r. do stażu wliczają się też m.in. udokumentowane okresy umów zlecenia i prowadzenia własnej firmy, za które płacone były składki, oraz udokumentowana praca zarobkowa za granicą na innej podstawie niż umowa o pracę (art. 302¹).

Dzień urlopu to 8 godzin. Urlop wykorzystujesz w dni, które według grafiku są dla Ciebie dniami pracy, w liczbie godzin, które w tym dniu miałbyś przepracować (art. 154²).

Szkoła też się liczy

Ukończona szkoła dolicza do stażu „urlopowego” określoną liczbę lat (art. 155 § 1):

Ukończona szkoła	Ile lat się wlicza
zasadnicza szkoła zawodowa	czas nauki z programu, najwyżej 3 lata
średnia szkoła zawodowa	czas nauki z programu, najwyżej 5 lat
średnia szkoła ogólnokształcąca (liceum)	4 lata
szkoła policealna	6 lat
szkoła wyższa (studia)	8 lat

Okresów nauki nie sumuje się — liczy się jedna, najkorzystniejsza szkoła. Jeśli uczyłeś się i jednocześnie pracowałeś, wlicza się albo okres nauki, albo okres pracy — to, co dla Ciebie korzystniejsze (art. 155 § 2).

Przykład: ukończyłeś studia (8 lat) i pracujesz 2 lata. Masz 10 lat stażu, więc przysługuje Ci 26 dni urlopu.

Niepełny etat, pierwsza praca, zmiana pracodawcy

• Niepełny etat — urlop jest proporcjonalny do wymiaru czasu pracy, a niepełny dzień zaokrągla się w górę (art. 154 § 2). Na pół etatu przy prawie do 26 dni masz 13 dni.
• Pierwsza praca w życiu — w pierwszym roku nabywasz urlop z dołu: po każdym przepracowanym miesiącu 1/12 rocznego wymiaru. Od kolejnego roku kalendarzowego dostajesz pełny urlop na cały rok (art. 153).
• Zmiana pracodawcy w trakcie roku — u dotychczasowego pracodawcy przysługuje Ci urlop proporcjonalny do okresu przepracowanego w tym roku, a u nowego — proporcjonalny do okresu do końca roku (przy umowie co najmniej do końca roku). Każdy rozpoczęty miesiąc liczy się jako pełny, a niepełny dzień urlopu zaokrągla się w górę (art. 155¹, 155²ᵃ, 155³).

Przykład: masz prawo do 20 dni, odchodzisz z firmy 30 czerwca i od 1 lipca zaczynasz pracę na czas nieokreślony. U starego pracodawcy przysługuje Ci 10 dni (6/12), u nowego — 10 dni.

Niewykorzystany urlop i praca tymczasowa

• Jeśli umowa się kończy, a nie wykorzystałeś urlopu, dostajesz ekwiwalent pieniężny — w terminie wypłaty wynagrodzenia (art. 171 § 1 i § 4). Pracodawca może też udzielić Ci urlopu w okresie wypowiedzenia — wtedy musisz go wykorzystać (art. 167¹).
• Urlop niewykorzystany w danym roku trzeba Ci udzielić najpóźniej do 30 września następnego roku (art. 168).
• Pracownik tymczasowy (zatrudniony przez agencję pracy tymczasowej) ma prawo do 2 dni urlopu za każdy miesiąc pracy u pracodawcy użytkownika. Jeśli nie wykorzysta urlopu w trakcie pracy tymczasowej, agencja wypłaca ekwiwalent (art. 17 ustawy o zatrudnianiu pracowników tymczasowych).

Co to znaczy dla Ciebie

Jeśli jesteś pracownikiem:

• Zanieś do kadr dyplom lub świadectwo ukończenia szkoły oraz świadectwa pracy od poprzednich pracodawców — bez dokumentów pracodawca nie doliczy Ci tych lat.
• Masz za sobą umowy zlecenia, firmę albo pracę za granicą bez etatu? Udokumentuj te okresy — mogą przyspieszyć przejście na 26 dni.
• Przy zmianie pracy sprawdź w świadectwie pracy, ile dni urlopu wykorzystałeś — od tego zależy urlop u nowego pracodawcy.

Jeśli jesteś pracodawcą:

• Ustal wymiar urlopu na podstawie dokumentów: świadectw pracy, dyplomów i zaświadczeń o innych okresach wliczanych do stażu.
• Pilnuj dnia, w którym pracownik osiąga 10 lat stażu — od tego dnia ma prawo do 26 dni.
• Za nieudzielenie urlopu lub bezpodstawne obniżenie jego wymiaru grozi grzywna od 2000 zł do 60 000 zł (art. 282 § 1 pkt 2).

Podstawa: ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. — Kodeks pracy (t.j. Dz.U. 2026 poz. 1245), art. 152, 153, 154, 154¹, 154², 155, 155¹, 155²ᵃ, 155³, 167¹, 168, 171, 282 § 1 pkt 2, 302¹; ustawa z dnia 9 lipca 2003 r. o zatrudnianiu pracowników tymczasowych (t.j. Dz.U. 2025 poz. 236), art. 17. Stan prawny na 1 października 2026 r.